Bardzo często młodzież przeżywa inicjację alkoholową już  w wieku 13-14 lat (przełom szkoły podstawowej i gimnazjum).

Jak wykazują badania, jednym z częstszych powodów picia jest chęć przypodobania się kolegom, poczucia się dorosłym. Picie jest w społeczności budowane na atrybut dorosłości - stąd stanowi element dążeń dorastającej dopiero młodzieży. Innymi powodami jest konformizm grupowy (trudno się wyłamać), ale także wynikający z życia rodzinnego (skrypt rodzinny) - jak alkoholizm w rodzinie.

Jak wynika z różnych badań statystycznych przeprowadzonych wśród młodzieży średnio:

a/ 90% uczniów III klasy gimnazjum (88% chłopców i 92% dziewczyn) miało za sobą już inicjację alkoholową

b/ 95% uczniów II klasy ponad gimnazjalnej spożywało już alkohol

c/ 69% uczniów III gimnazjum i 80% starszych uczniów spożywało alkohol w przeciągu ostatnich 30 dni poprzedzających badanie

d/ 48% chłopców sięgnęło po raz pierwszy po alkohol w wieku 13 lat.

Przytoczone tu badania wskazują, że alkohol, zdaniem młodzieży, jest bardzo łatwo dostępny (aż 91% odpowiedzi). 68% uczniów szkół ponad gimnazjalnych w ciągu 30 dni poprzedzających badanie spożywało alkohol w lokalu zamkniętym.

W przypadku połowy chłopców i 40% dziewczynek z III klasy gimnazjalnej ma za sobą upicie się. W przypadku szkół ponad gimnazjalnych upiło się 77% chłopców i 66% dziewczynek. Co ważne, częściej upijają się osoby zagrożone wykluczeniem rówieśniczym.    

W przypadku osób niezagrożonych - wskaźnik upicia się w ciągu ostatniego roku 10 razy i więcej - wyniósł 4%. w przypadku osób zagrożonych, aż 14%. W ciągu 12 miesięcy poprzedzających badanie upiło się 59% uczniów mających złe relacje z rodzicami - w porównaniu z 42% wśród pozostałych uczniów.

Alkohol, narkotyk, leki psychotropowe to substancje zmieniające świadomość

Pozwalają one widzieć to co nas otacza w jaśniejszych barwach, sprawiają, że doznaje się ulgi. Niestety ta ulga jest iluzją pozwalającą wyobrazić sobie, że w życiu człowieka coś zmieniło się na lepsze. Problem pozostaje, ale człowiek czuje się znacznie lepiej. Zaczyna więc coraz częściej sięgać po substancję, która ma tak dobroczynne skutki. Wszystko to stanowi tło, na którym dochodzi do emocjonalnego uzależnienia od alkoholu lub narkotyku. Uzależnienie jest potrzebą systematycznego używania jakiejś substancji lub zachowania zmieniającego świadomość. Może to być alkohol, dopalacz, narkotyk, hazard, seks, częste wpadanie w złość, siedzenie przed Internetem itp. Uzależnienie ma również swój koniec (tak, jak każda inna choroba).Rozwiązaniem są jedynie dwa wyjścia - śmierć albo zaprzestanie picia. Nie leczona choroba zwykle prowadzi do śmierci, ponieważ powikłania psychiczno- somatyczne są coraz poważniejsze. Oznacza to również, że jest to choroba chroniczna - czyli nieuleczalna. Można jedynie powstrzymać jej rozwój. Natomiast wypicie alkoholu (zażycie leku czy narkotyku) przez osobę uzależnioną nawet po długiej abstynencji może doprowadzić do gwałtownego wystąpienia innych objawów tego zespołu.