(uzależnienie od alkoholu, toksykomania alkoholowa, choroba alkoholowa) – zaburzenie polegające na utracie kontroli nad ilością spożywanego alkoholu.

Picie dużych ilości alkoholu przez alkoholika spowodowane jest przymusem o charakterze psychicznym i somatycznym, i nie podlega jego woli (choroba). Po terapii możliwe jest  powstrzymanie się od jego używania i utrzymywanie abstynencji. Mechanizm powstawania uzależnienia nie jest do końca wyjaśniony, ale ma bezpośredni związek z ciągłym lub cykliczny nadużywaniem alkoholu. Ryzykownie nadużywa alkoholu około 19% polskiego społeczeństwa. Śmiertelna dawka alkoholu to 5.5‰ - dotyczy ludzi pijących sporadycznie.

Alkoholicy lub pijacy przy badaniu alkomatem lub badaniu krwi znacznie te normy przekraczają. Rozwinięcie się alkoholizmu zależy od wpływów społeczno-kulturowych, predyspozycji osobniczych i właściwości farmakologicznych alkoholu.