ZESPÓŁ UZALEŻNIENIA ALKOHOLOWEGO WG  ICD-10

 „Choroba alkoholowa", „Alkoholizm" -często te określenia, do tej pory stosowane były zamiennie . Oznaczały one okresowe picie alkoholu w celu doznawania jego działania psychicznego, a czasem także dla uniknięcia złego samopoczucia, wynikającego z jego odstawienia.
Jednak takie definiowanie alkoholizmu sprawiało, że włączano w to wszystkie szkody zdrowotne wynikające z picia. Nie dawało to możliwości odnalezienia przyczyn uzależnienia i utrudniało to odróżnianie tych przyczyn, które stanowią efekt długotrwałego picia.
W Polsce od 1997 roku obowiązuje nowa klasyfikacja chorób WHO i tam zgrupowano wszystkie zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania zależne od używania substancji chemicznych. Te związane z używaniem alkoholu zgrupowane są pod numerem F- 10.1. Natomiast zespół uzależnienia od alkoholu ma numer F- 10.2.
Uzależnienie od alkoholu - obejmuje kompleks zjawisk psychofizycznych, wśród których picie alkoholu dominuje nad innymi zachowaniami mającymi wartość.
Uzależnienie od alkoholu jest choroba pierwotna. Oznacza to, że jest przyczyną (podłożem) powstawania wielu innych chorób (somatycznych i psychicznych). Te powikłania zdrowotne wynikające z patologicznego picia i długotrwałego picia mimo szkód nazywano alkoholizmem.
Uzależnienie od alkoholu jest chorobą śmiertelną. Nie leczone, prowadzi nieuchronnie do śmierci. Mało jednak jest rozpoznań w aktach zgonu - alkoholizm lub uzależnienie od alkoholu. Przeważnie są to powikłania somatyczne np. marskość wątroby, itp. w przebiegu uzależnienia.
Do dziś spora część ludzi patrzy na uzależnienie w kategoriach moralnych. Jest to według nich grzech, który jak trąd niszczy ducha i ciało. Dla wielu osób jest dowodem słabego charakteru i upadku moralnego. Wielu ludzi nie uznaje potrzeby leczenia alkoholików.
Istotą tej choroby, jest tak jak w każdej innej, odchodzenie od zdrowia. Nie przebiega to raptownie, lecz trwa, trwa przez całe lata, tocząc organizm i psychikę jak robak jabłko. Ma swój początek, przebieg i koniec.
Początek uzależnienia jest trudny do uchwycenia. Bowiem granica pomiędzy piciem towarzyskim a chorobowym jest bardzo płynna. Zależy to od wielu czynników i każdy człowiek inaczej reaguje na alkohol. Stąd są osoby, które przez wiele lat nie odczuwają fizycznie skutków picia, degradacja organizmu jest czasem znikoma.
Podobnie bywa z funkcjonowaniem psychicznym. Są osoby, które mimo długotrwałego picia funkcjonują w miarę poprawnie, bronią się przed degradacją psychiczną, a są również i tacy, którzy mogą przebywać jedynie na oddziale psychiatrycznym.
Są również tacy, którzy na zewnątrz funkcjonują w miarę poprawnie. Funkcjonują zawodowo np. ktoś, pełniąc funkcje lekarza specjalisty, operuje, daje recepty...   a po badaniach psychologicznych okazuje się, że jego poziom umysłowy obniżył się do upośledzenia umiarkowanego tzn. na poziomie szkoły specjalnej.
Różny jest także status społeczny osób uzależnionych. Są tacy, którzy mają pracę, dom, rodzinę, ale wielu już to wszystko straciło i mieszka „pod mostem". Bardzo trudno jest powiedzieć o kimś kto ma pracę, dom, samochód, pozycję społeczną, jakiś jeszcze poziom intelektualny, organizm jeszcze niezniszczony, że jest alkoholikiem. Społeczeństwo, jak i sami uzależnieni chętniej postrzegają tych „ostatnich" - bezdomnych, upośledzonych fizycznie i psychicznie przez picie denaturatu jako chorych jako alkoholików.
Należy pamiętać, że uzależnienie od alkoholu jest chorobą, która ma swój początek i przebieg.
Można wyróżnić kilka faz przebiegu tej choroby i wraz z jej rozwojem staje się ona coraz bardziej widoczna, a skutki tej choroby stają się coraz bardziej odczuwalne i dla pijącego i dla otoczenia.

Pierwsza faza to ostrzegawcza, druga krytyczna i trzecia chroniczna.

Są takie pewne momenty w przebiegu tej choroby, które są charakterystyczne dla uzależnienia od alkoholu i tłumaczą w jakiś sposób przyczyny takiego, a nie innego funkcjonowania alkoholika.
Objawy te możemy nazwać kluczowymi lub „objawami osiowymi". Oznacza to, że prawie każdy alkoholik ma te objawy. Natomiast stwierdzenie minimum 3 spośród nich utrzymujących się przez l miesiąc w ciągu ostatniego roku daje podstawę, aby rozpoznać uzależnienie od alkoholu.

Kryteria ICD-10 (CDDG) szkodliwego picia alkoholu i zespołu uzależnienia od alkoholu

F 10.1 : Szkodliwe picie alkoholu

a) Sposób picia alkoholu niekorzystnie wpływający na zdrowie. Szkodliwe działanie może mieć charakter somatyczny (np. marskość wątroby) lub psychiczny (np.  epizody zespołu depresyjnego wtórne do intensywnego picia alkoholu). Dla rozpoznania konieczne jest stwierdzenie aktualnego upośledzenia zdrowia somatycznego lub psychicznego osoby pijącej.
b) Rozpoznanie zespołu uzależnienia od alkoholu wyklucza powyższą diagnozę.

F 10.2: Zespół uzależnienia od alkoholu

Ostateczne rozpoznanie uzależnienia wymaga stwierdzenia występowania co najmniej trzech z wymienionych poniżej objawów przez jakiś czas w okresie poprzedzającego roku.
a) Silna potrzeba lub przymus picia alkoholu.
b) Trudności w kontrolowaniu rozpoczęcia lub zakończenia picia lub ilości wypijanego alkoholu.
c) Wystąpienie zespołu abstynencyjnego po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki alkoholu, przejawiające się charakterystycznymi objawami alkoholowego zespołu abstynencyjnego lub przyjmowaniem tej samej (lub bardzo podobnej substancji) w celu zmniejszenia nasilenia lub uniknięcia objawów zespołu abstynencyjnego.
d) Objawy tolerancji, takiej jak zwiększanie dawki alkoholu w celu uzyskania efektów, które początkowo były wywołane przez dawki niższe (dobry przykład stanowią osoby uzależnione od alkoholu, które są w stanie wypić ilość alkoholu, jaka u osób nie przyzwyczajonych mogłaby spowodować utratę przytomności lub śmierć).
e) Narastające zaniedbywanie innych przyjemności lub zainteresowań z powodu picia alkoholu; zwiększona ilość czasu poświęcona zdobywaniu alkoholu, jego piciu lub odzyskiwaniu równowagi po wypiciu alkoholu.
f) Kontynuowanie picia pomimo oczywistych dowodów na występowanie szkodliwych następstw, takich jak uszkodzenie wątroby na skutek intensywnego picia lub obniżenie nastroju następujące po okresach picia dużych ilości alkoholu. Należy dołożyć starań w celu ustalenia, czy osoba pijąca jest lub można się spodziewać, że będzie, świadoma natury swojego picia i zakresu jego szkodliwych skutków.

Uzależnienie ma również swój koniec (tak, jak każda inna choroba), są jedynie dwa wyjścia- śmierć albo zaprzestanie picia. Nie leczona choroba zwykle prowadzi do śmierci, ponieważ powikłania psychiczno- somatyczne są coraz poważniejsze.
Oznacza to również, że jest to choroba chroniczna - czyli nieuleczalna. Można jedynie powstrzymać jej rozwój. Natomiast wypicie alkoholu przez osobę uzależnioną nawet po długiej abstynencji może doprowadzić do gwałtownego wystąpienia innych objawów tego zespołu.
Dlatego mówi się o trzeźwiejących alkoholikach a nie o wyleczonych.
Trzeźwienie jest następnym warunkiem zdrowienia, rozwoju osobowości, rozwiązywania swych trudności natury psychicznej i fizycznej. Ponieważ uzależnienie jest chorobą, dobrze jest rozpocząć leczenie we wczesnych fazach rozwoju (choć nie jest to takie proste). Daje to szansę, aby wiele młodych osób nie dochodziło do „dna", aby nie doprowadzało się do degradacji psychicznej, fizycznej i duchowej.