Prawo służące właścicielom wsi do wyłącznego fabrykowania piwa, gorzałki i miodu oraz szynkowania lub sprowadzania do szynku tych napitków, skąd im się podobało. Ten monopol pojawił się na ziemiach polskich pod koniec XVI wieku i trwał do końca XIX wieku, odgrywając niepochlebną rolę w rozpijaniu wsi polskiej.